To nie jest choroba wieku dziecięcego. Pierwsze w historii wytyczne WHO
Zalecenia te zostały opracowane tak, aby miały zastosowanie w każdych warunkach, w tym w miejscach o ograniczonych zasobach oraz w sytuacjach kryzysowych i humanitarnych.
To nie jest choroba wieku dziecięcego
W 2025 r. na świecie żyło około 9,5 miliona osób z cukrzycą typu 1, a w tym samym roku zdiagnozowano kolejne 500 tys. przypadków. Choć cukrzycę typu 1 często postrzega się głównie jako chorobę wieku dziecięcego, coraz częściej dotyka ona również dorosłych – przypomina WHO.
Cukrzyca typu 1 to choroba przewlekła, w której organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny, co sprawia, że pacjenci są zależni od jej codziennego przyjmowania. Ponad 100 lat po odkryciu insuliny wiele osób żyjących z cukrzycą typu 1 wciąż nie ma dostępu do insuliny oraz opieki niezbędnej do przeżycia – podkreśla organizacja.
„Insulina to lek ratujący życie, odkryty został ponad 100 lat temu. Mimo to wiele osób z cukrzycą typu 1 nie ma dostępu do przystępnej cenowo i wysokiej jakości insuliny. Nowe wytyczne WHO zawierają zalecenia oparte na dowodach naukowych, które pomogą krajom zapewnić jak najlepszą opiekę – nawet tam, gdzie zasoby są ograniczone, a funkcjonowanie służby zdrowia jest zakłócone” – mówi dr Søren Brostrøm, dyrektor WHO ds. chorób niezakaźnych i zdrowia psychicznego.
Najważniejsze zalecenia
W nowych wytycznych WHO zaleca, aby osoby z cukrzycą typu 1 otrzymywały zastrzyki z insuliny kilka razy dziennie, przy czym dawki powinny być dostosowane do poziomu glukozy we krwi. Insulina ludzka – preparat farmaceutyczny działający w sposób zbliżony do insuliny wytwarzanej naturalnie przez ludzki organizm – stanowi odpowiednią i skuteczną opcję terapeutyczną. W razie potrzeby można stosować również inne rodzaje insuliny.
Wytyczne zalecają regularne monitorowanie poziomu glukozy we krwi. W warunkach klinicznych może to obejmować badania krwi pozwalające określić średni poziom cukru z ostatnich kilku miesięcy. W domu pacjenci mogą kontrolować poziom glukozy za pomocą badania próbki krwi pobranej z palca lub przy użyciu systemu ciągłego monitorowania glikemii, opartego na niewielkim sensorze umieszczonym na skórze.
W sytuacjach, gdy pomiar poziomu glukozy we krwi nie jest możliwy, można rozważyć badanie poziomu glukozy w moczu. Nowe wytyczne wspierają dążenia do osiągnięcia celów WHO, zgodnie z którymi do 2030 r. wszystkie osoby chorujące na cukrzycę typu 1 powinny mieć dostęp do przystępnej cenowo insulinoterapii oraz możliwości samodzielnego monitorowania poziomu glukozy we krwi.
WHO będzie wspierać państwa we wdrażaniu tych zaleceń, dostarczając praktyczne narzędzia i wskazówki umożliwiające śledzenie postępów. Zachęca się również kraje do aktywnego angażowania osób z cukrzycą typu 1 w procesy projektowania, realizacji oraz oceny programów dotyczących cukrzycy.
Działać jak najwcześniej
Światowy Dzień Cukrzycy obchodzony jest 14 listopada. Tegoroczna edycja koncentruje się na haśle „Wczesne działania w obliczu cukrzycy”. Choroba ta może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak ślepota, niewydolność nerek, zawał serca, udar mózgu czy amputacja kończyn dolnych.
Od 1990 roku globalne obciążenie cukrzycą wzrosło ponad czterokrotnie. W 2022 roku na świecie z cukrzycą żyło 830 milionów osób – w większości z cukrzycą typu 2. Ponad 40 proc. osób chorych na cukrzycę nie jest świadomych swojego stanu, przez co pozostają one niezdiagnozowane.